Animaliak


NAFAR BEHOKA (BILAKAERA)

Bere jatorria ez da batere zehatza, nahiz eta argi dagoen ezaugarri oso bereak dituela. Duela mende batzuk arraza honen garrantzia izugarria zen Nafarroako ipar mendebaldean batez ere. Landa mekanizazioarekin batera desagertzen joan zen. Orain gelditzen…


SASI-ARDIA, (BILAKAERA)

Duela 50 urte esne arkumeak eta esnea lortzeko edukitzen ziren, esne horrekin familiaren kontsumorako gaztak egiten zirelarik. Komunalak profitatu ohi ditu arraza honek, batez ere zuhaitz arteko belardi eskaseko eremuak. 60. Hamarkadatik aurrera gehien bat…


SASI-ARDIA, (BILAKAERA)

Duela 50 urte esne arkumeak eta esnea lortzeko edukitzen ziren, esne horrekin familiaren kontsumorako gaztak egiten zirelarik. Komunalak profitatu ohi ditu arraza honek, batez ere zuhaitz arteko belardi eskaseko eremuak. 60. Hamarkadatik aurrera gehien bat…


NAFAR BEHOKA (MORFOLOGIA)

Larruazal kolore gaztainekoa. Buru profil zuzena. Ezin ditu txuri koloreko orbanak eduki, ez buru ez eta hanketan. Arren gurutzera arteko altuera 135 zentimetrotakoa eta emeena 130 zm-takoa da. Zaldien pisua 500 kg-takoa eta behorrena 425…


SASI ARDIA EDO MUTUR GORRI TTIPIA (MORFOLOGIA)

Pisu ertain edo arineko ardiak. Buru triangeluarra eta profil zuzenekoak. Belarri txiki eta gorputz luzekoak. Artile zurikoak, beso nahiz hanka mehe eta arinak. Hauek sasi artean saltoka ibiltzen laguntzen diete. Ardiak 35 – 45 kg….


AURIZKO ZALDIA (BILAKAERA)

Bere jatorria Nafarroako Jaka behorren eta Bretoi motako zaldien gurutzaketaren ondorioa da. Lehen lanerako animalia gisa erabiltzen zen, gaur egun aldiz haragirako erabiltzen dira. Nafarroako iparrekialdean aurkitzen dira animalia gehienak nahiz eta Andia, Aralar, Urbasa…


LATXA EDO MANEX ARDI MUTURGORRI ETA MUTURBELTZA (BILAKAERA)

Latxa edo Manex ardiak, arraza zaharrenen arteko bat dugu. Gehien bat Euskal Herriko zonalde menditsu eta euritsuenetan aurki ditzakegu animali hauek. 355.169 animali erroldatuta daude. % 60 muturbeltzak dira eta % 40 muturgorriak. Esne ardiak…


AURIZKO ZALDIA (MORFOLOGIA)

Garapen oneko eta egituraketa egokiko arraza dugu. Larruazal kolore “Alazan” edo gaztain kolorekoa izan dezake. Arren gurutzera arteko altuera 150 zentimetrotakoa eta emeena 145 zm-takoa da. Zaldien pisua 750 kg-takoa eta behorrena 650 kg-takoa da…


ARDI LATXA EDO MANEX MUTURGORRIA ETA MUTURBELTZA (MORFOLOGIA)

Izena bere artile motagatik datorkio. Bi motatakoak izan daitezke Manex edo Ardi latxak, muturgorriak edo muturbeltzak, euren aurpegiaren kolorearen arabera. Buru ertainekoak eta ongi orekatutako gorputza. Buruaren profila ia zuzen, pixkat azpiganbila. Belarri ertainak, kopeta…