Joseba Aurkenerena Barandiaran

ARIMEN GAU BELTZA, TRADIZIOAREN ETA AHANZTURAREN ARTEAN

Antzinatean, Europa osoan naturaren zikloekin loturiko sinesmen animistak zabalduta zeudenean, jai erritual ainitz egiten zituzten solstizio eta ekinozioetan, edota ilargiaren aldien ardatz ziren egunetan. Ilargi beteko gauetan ere horrelakoak egiten zituzten. Laborantzak indar handia hartu…

Gehiago irakurri...

HIPOLITO IRIGOIEN, ARGENTINAKO HISTORIAN GILTZARRI

Martin Irigoien Dodegaraik XIX. mendean euskaldun ainitzek egiten zuten bidaiari ekin zion eta Lapurdiko Sara herritik Argentinara joan zen bizimodu hobe baten bila. Pobrea zen eta analfabetoa baina dirua egin zuen merkataritzako produktuen garraiorako antolatu…


KARMEN PASTORALA ETXALARTIK EUSKAL HERRI OSORA

Irailaren 16an eta 17an, Etxalarrek Karmen pastoralaren bi saioak jokatu zituzten. Ni larunbatekoan ez nintzen egon, baina entzun dudanez arrakasta handiaz jokatu zuten. Jendetza handiak Etxalarko karrikak, plazak eta ostatuak bete izan zituen egun osoz,…


BIDARRAIKO KABALKADA-TOBERA

Kabalkadak, toberak, zintzarrotsak, karrikaldiak, ikusgarriak… Iparralde osoan zehar zabaltzen ari dira. Berpizte baten seinale. Euskaldunok euskaldun izaten jarraitu nahi dugu, eta horretarako euskara eta euskal kultura ezinbestekoak zaizkigu. Horixe da berpizte honen arrazoia, arrazoi guztiz…


MARI, BASAJAUN ETA LAMINAK URRUÑAKO KARRIKALDIAN KANTARI

Urruña luzaz lozorroan izan bada ere, azken hamarkadetan urrats handiak egin ditu euskaltasuna pizturik iraunarazteko. Erdal haizeen eta boterearen aurka borrokatuz gauza ainitz egin dute. Euskal kultura zabaltzeko Berttoli eta Hazia elkarteak sortu, politika mailan…


Joanikot kapitaina Altzai-Lakarriko pastoralean

Joan edo Joanikot Arberoako baxenafarra zen, Nafarroako Erresumako militarra, kapitain graduaziokoa, eta politikoki beaumondarren bandoan kokaturik zena. Oztako Maiarekin ezkondua zen eta Zangozako merindadeko Tebas herrian bizi ziren. XVI. mendea arras nahasia izan zen Nafarroako…


Udako solstizioaren magia euskal herrietan

Donibane edo San Joan ekainaren 24an ospatzen da, udako solztiziotik (ekainaren 21ean, normalean) gertu. San Joan bezperako gauean erritual franko ospatzen ditugu Euskal Herrian. Etxeetako ate eta leihoetan lizar edo elorri-zuri adaxka ezartzen da, eguzki…


Euskal onomatopeiak berreskuratzen

Euskara, pittaka-pittaka eta jende aunitzen lanari esker, bere bidea egiten ari da bizitzaren arlo guztietan, hala ere, bai komikigintzan eta baita literaturaren beste zenbait arlotan ere, onomatopeien kontua baztertu samarra daukagu. Nire irudikoz, euskara zuzen…


Donostia erre zutenekoa

Asko eta luze idatzi da Donostiak 1813ko abuztuaren 31n pairatu zituen hesitzeaz, erasoaz eta suntsiketaz. Luis Murugarrenek, Jose Berruezok,… eta berriki Javier Sadak beren ekarpen eta iritziak eman dituzte, baina ni, gehien bat, bat nator…


Kamusarri, gazte galdu genuen Ziburuko olerkari handia

Jan Battitt Kamusarri Murgi 1815eko otsailaren 17an sortu zen Ziburuko Pokalet karrikako etxe batean. Aita itsasgizona zuen eta Jan Battitt jaio zen urte berean hil zen arrantza istripu batez. Jan Battitt Kamusarrik bi hilabete zituen…