HITZ SOLAS

Donibane bezperako gaua eta udaburua

 “ Sorginak eta aztiak gure artean beude! Sugeak eta apoak erre, erre!” 1.- Udako solstizioa urtearen egituran. Gure arbaso zaharren kosmogonian urtea bitan banatzen zuten, alde batetik uda eta bestaldetik negua. Urtea bere izenak esaten…


DONIBANE GAUA, SINESMENA ETA ATSOTITZAK

Donibane edo San Joan ekainaren 24an ospatzen da, udako solztiziotik (ekainaren 21ean, normalean)  gertu. San Joan bezperako gauean erritual franko ospatzen ditugu Euskal Herrian. Etxeetako ate eta leihoetan lizar edo elorri-zuri adaxka ezartzen da, eguzki…


Martin Hiribarren azkaindar gartsuaren urratsak

Historia garaileek idatzia dela hamaika aldiz entzun dudan arren, badira ene ustez galtzaileen bandoan ere ongi idazten dutenak, eta aunitzetan azken horien bidez historiaren beste aldea ezagutzera iristen gara. Horien lana ez da alferrikakoa izaten….


Urruñako txoria beti txioka

Txori kantu zale ederra, non ote haiz kantatzen? Horrela dio Benito Lertxundiren ahots magikotik ainitzetan entzun dugun kantu eztiak. Uste dut, oker ez banago, Zaraitzuko bardoaz ari zela Orioko bardoa bere kantuan. Baina, izan badira,…


Amoros sekretuki dena

Bernart Etxepare (1480?-1545 eta gero) Andre eder jentil batek bihoza deraut ebatsi Hartzaz orhit nadinian deusere ezin iretsi Nik hura nola nahi nuke hark banenza onhetsi Ezin benturatuz nago beldur dakion gaizi. Mirail bat nik…


Mendigoxaliarena

Lauaxeta (1905-1937) I Mendi eze, ikurrin eder, azke nai zattut axian. Amar gasteren lerdena makilla luzez bidian! Mendi-bitxidor berdiok, arin or duaz kantari: “Dana emon biar yako matte dan azkatasunari”. Eta ixil dago arratsa Euzkadi’ko…


Bultzi leiotik

Xabier Lizardi (1896-1933) Oi, lur, oi, lur! Oi, ene lur nerea… Oi, goiz eme, parre gozoz ernea… ! Arto musker, mendi, baserri zaarrak; aje gorriz abailduta sagarrak; oro laño mee batek estalia, urrez oro eguzkiak…


Urrundik heldu naiz

Juan Antonio Urbeltz (1940-) Urrundik heldu naiz luze ibiliz, bidez bide eta bidetako hautsak garia sorrarazi du ene oinetako behatz artetik… Ene burua untzaz ari da estaltzen, eskuetako behatzetan madariondoaren hosto xamurrak loratzen… Bizkarrean… ortzien…


Primaderako liliak

Mixel Labéguerie (1921-1980)   Primaderako liliak goizik ziren loratuak. Urte hartan gertatu zen Pazko erramu baino lehen. Gaituzte ezkontarazi, maite ninduzun hain guti. Ezkontarazi gaituzte ez zintudalarik maite. Ginuelarik elgarri eman biziko uztarri ezkilak zeuden…


Ezin ukana

Henriette Aire (1943-) Nahi duena ezin ukana duenak, Eta ukan dezakena ez nahi, Daukana ezin dezake maita. Nundik lortu dezake zoriona, Nun ez duen onartzen bakartasuna, Amentsetan bederen bizi dezan, Munduak ukatzen dion maitasuna.