Animaliak

BERTAKO AHUNTZEN ARRAZAK

Latinezko ahuntzaren izena Capra aegagrus hircus da. Ekoizpen ezberdinetako arrazak daude, artilea, larrua, esnea eta haragirako. Gure inguruetako ahuntz arraza: Euskaldunon baso, baserri, soro eta bailaretan ondorengo ahuntz arraza topatu ahal dugu: Azpigorri Ondorengo agirietan…

Gehiago irakurri...

EUSKAL TXERRIA, KINTOA EDO PIE NOIR (BILAKAERA)

Euskal txerria, Kintoa edo Pie Noir arraza Tronto Celta arrazatik dator, badirudi Chato vitoriano eta Baztanesa arrazekin ere ahaidetasuna zuela. Haragitarako txerriak dira, Ipar Euskal Herrian “Jambon du Kintoa” zigilupean komertzializatzen dituzte urdaiazpikoak. Baserrietan askatasunean…


EUSKAL TXERRIA, KINTOA EDO PIE NOIR (MORFOLOGIA)

Euskal herrian geratzen zaigun azkeneko bertako txerri arraza. Lekuaren arabera izen ezberdinez ezaguna da. Kintoa izena (Ipar Euskal Herriko hainbat inguruetan) iraganean txerriak ekoizteagatik bostetik bat zerga bezala eman behar zelako datorkio. Euskal txerria Hego…


TXERRIA

Latinezko txerriaren izena Sus scrofa ssp. domestica da, heztea duela 13.000 bat urte hasi zen, basurdetik datorren animali hezitua da. Haragi ekoizpenerako bideratzen da. Gure inguruetako txerri arraza: Euskaldunoi soilik txerri arraza bat geratzen zaigu:…


MONCHINA (BILAKAERA)

Extensiboan egoten da, inguru menditsuetara ohitzeko erreztasuna, basoetan dauden elikagaiak probesten oso jaioak, hauek garbiak mantentzen asko laguntzen duela. Haragiak oso zapore onekoa du. Nahiz eta ez du errentabilitaterik. Kantabrian “Carne de Cantabria” zigilupean ekoizten…


MONCHINA (MORFOLOGIA)

Kantabrian dauka jatorria, gaur egun Enkarterrin ere aurkitu daiteke. Monchina izena gazteleraz egur gutxiko zuhaixkari ematen zaion izenaz dator. Gaztain koloreko azala. Altuera ertainekoa, baita pisu ertainekoa. Parentesi moduko adar, txuriak behe partean eta beltzak…


BETIZU (BILAKAERA)

Nafarroan aurkitzen dugu batez ere behi arraza hau, Pirinio ingurutan gehien bat, baita Gipuzkoa eta Bizkaiako zonalderen batean. Extensiboan egoten da, gure inguruetara ohitzeko erreztasuna, basoetan dauden elikagaiak probesten oso jaioak. Haragiak oso zapore berezia…


BETIZU (MORFOLOGIA)

Ematen zaion izena “Behi” eta “Izu” hitz euskaldunetatik datorkio, izututa edo ezkutuan dabilen behia. Piriniotan, baldintza latzetan bizitzera ohiturik dagoen behi arraza. Animalia alaia, bizia eta zalua. Pisu gutxikoa, garaieraz baxua, haragitarako errendimendu eskasarekin. Buru…


BEHI-GORRI, BASKA, PIRENAICA EDO AEZKOANA (BILAKAERA)

Nafarroan aurkitzen dugu batez ere behi arraza hau, Aezkoa eta Pirinio ingurutan. XX. Mendeko 70. Hamarkadan desagertzekotan egon zen eta azken urteetan dexente haunditu da zensoa, Nafarroa, Gipuzkoa, Araba eta Bizkaian, baita Aragoi, Katalunia, Burgos,…


BEHI-GORRI, BASKA, PIRENAICA EDO AEZKOANA (MORFOLOGIA)

Ematen zaion izen ezberdinek ze inguruetan ibiltzen diren deskribatzen dute, baita azal koloreari erreferentzia eginez. Animalia kopuru gehien Euskal Herrian dago, Nafarroan batez ere. Profil zuzeneko animalia da, haragitarako ustiatzen dena. Buru ertaina, “lira” moduko…