Historia

Egileak: Markel Lizasoain Baleztena eta Erlantz Urtasun Antzano.


Afrika

Amerika

Antzin aroa

Egipto

Erroma

Erromako Bukaera

Grezia

Mesopotamia

Erdi Aroa

Bizantzio

Europa

Nafarroa

Aro Berria

Europa

Asia - Ozeania

Egungo Aroa

Europa



WILLIAM LABOVEN HITZAK (2001): EBOLUZIO LINGUISTIKOA

XX. mendeko hizkuntzalaritzaren kontsentsu orokorrak ez du aldezten eta ez du frogatutzat ematen hautespen edo aurrerabide naturalaren ideia eboluzio linguistikoan.   Oro har ados gaude ehizan, bilketan eta eskala txikiko nekazaritzan oinarritutako iraupen ekonomietan eboluzionatu…


PLATON (K.A. 370): ANAXAGORAS ETA PERIKLES (K.A. V. MENDEA)

Zer jaso zuen Periklesek bere dohain naturalak osatzeko. Anaxagorasengan aurkitu zuen, nik uste, gizon mota hori, bere adimena jakintza astronomikoarekin hornitu zuen, adimenaren eta pentsamenduaren izaera ikasi zituen —gai horien gainean etengabe mintzatzen baitzen Anaxagoras—…


TAZITO (II. MENDEA): AGRIPINA GAZTEA ETA SENEKA (I. MENDEA)

Agripinak, berriz, erbestealdia barkatzea lortu zuen Aneo Senekarentzat eta era berean pretoretza bat, zinez pentsatuz ona izango zatekeela estatuarentzat haren ikasketen kalitateagatik, bai eta Neronek hain irakasle ona izan zezan ere bere haurtzaroan, eta haren…


EDUARDO GALEANOREN HITZAK: “KONKISTAREN GAINEKO ARRAKALA”

Kristobal Kolonek aurkitu zuen Amerika 1492an? Edo bikingoek aurkitu zuten haren aurretik? Eta bikingoen aurretik? Han bizi zirenak zer ziren bada? Historia ofizialak dio Vasco Nuñez de Balboak ikusi zituela lehenengoz, Panamako gain batetik, bi…



SUZANNE ROMAINEREN HITZAK (1996): HIZKUNTZALARIAK ETA SOZIOLOGOAK

Hizkuntzalaritza modernoak oro har uste du gramatikak bere hiztunen bizitza sozialetik at daudela. Hala, hizkuntzalariek objektu abstraktu baten moduan tratatu izan dute lengoaia, eta testuinguru sozialari inolako erreferentziarik egin gabe mintzatu dira hartaz. Soziologoak, berriz,…


INANNA (SUMERIAR MITOA, SEGUR ASKI K.A. 3000. URTEA BAINO ANTZINAGOKOA)

[Isimudek oihuztatzen du:]”O, Erregina hori, zure aitak igorri nau zuregana, O, Inanna, zure aitak igorri nau zuregana, Zure aita, goienekoa bere mintzaldietan, Enki, goienekoa bere hitz-etorrian, Zeinaren solasak ez diren erdeinatu behar!”   Inanna santuak…


VATIKA

Antzinako mitologia etruskoan, Vatika sinesmen femenino bat zen, hildakoen gurtzarekin zerikusia zuena. Gauzak horrela, badirudi erromatar muino batean egindako nekropoli batek izen hori hartu zuela, eta hortik letorke, beraz, gaur egungo Vatikano.


GREGORIO TOURSKOAREN HITZAK (VI. MENDEA): KLOVIS, SIAGRIO ETA ALARIKO (486)

Txilderiko hil zenean [frankoen erregea], Klovis semea izan zen haren ondokoa. Siagrio, erromatarren erregea (romanorum rex), Soissonsko hirian bizi zen, bere aita Egidiorena izandako hirian.   Bere erregetzako bosgarren urtean, Klovisek, senideak (Ragnacario erregeak) lagunduta, …