OSASUNGINTZA


EUROPAKO IKERTZAILEEN GAUA OSPATUKO DU NUPEK DIBULGAZIOKO HOGEI BAT JARDUERA EGINEZ

Jasangarritasunaren inguruko mikrohitzaldiak, dastaketak, esperimentuak, antzezlanak eta ibilaldiak eginen dira irailaren 24an, doan, Civicanen Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) Europako Ikertzaileen Gaua ospatuko du irailaren 24an. Zehazki, jasangarritasunaren eta ingurumenaren inguruko dibulgazio zientifikoko hogei bat jarduera…


KAMAMILA ERROMATARRA

Bere izen botanikoak Anthemis nobilis, Anthemis odorata, Chamaemelum nobile, Chamaemelum odoratum, Chamomilla nobilis dira. Asteraceae familiakoa da. Lacoizquetak bere hiztegian (Iruña, 1888) kamamilla deitzen dio. Gaztelaniaz manzanilla amarga, manzanilla romana deitzen zaio. Frantsesez camomille romaine….


KAMAMILA

Bere izen botanikoak Chamomilla recutita, Matricaria chamomilla, Matricaria recutita dira. Asteraceae familiakoa da. Euskaraz larranbilo ere deitzen zaio eta Manuel Larramendik bere hiztegian (Donostia, 1745) magarza deitzen dio. Gaztelaniaz, camomilla, manzanilla, manzanilla común, manzanilla dulce,…


AZERI-MAHATSA

Bere izen botanikoa Arctostaphylos uva-ursi da. Ericaceae familiakoa. Euskaraz otso-mahasa ere deitzen zaio. Gaztelaniaz gayuba eta uva de oso. Lacoizquetak bere hiztegian (1888) azari-matsa deitzen dio. EZAUGARRI BOTANIKOAK Landare hauek sastraka trinkoak osatzen dituzten zuhaixka…


LIHOA

Bere izen botanikoa Linum usitatissimum da, Lineaceae familiakoa. Gaztelaniaz lino deitzen zaio. Linaza da lihoaren haziaren gaztelaniazko izena, eta Lacoizquetak bere hiztegian (1888) dio linaza, jatorriz, izen euskalduna dela: liñua-tik eta acia-tik datorrela. Euskaraz linazi…


POLIOAREN PANDEMIA ESPAINIA FRANKISTAN,1948-1978. AHAZTUTAKO BIKTIMAK

Gure gurasoek, 1957an, Frankismoaren Diktadurapeko Gobernuak zentsura estuaz kontrolatutako komunikabideetan irakurri eta entzun behar izan zuten albiste hau: “EZ DAGO POLIO EPIDEMIARIK, BAINA SEME-ALABEI TXERTOA JARRI BEHAR DIEZU”. Ordurako, ordea, Poliomielitisa etxe askotan sartuta zegoen…


EZPATA-PLANTAINA

Bere izen botanikoa Plantago lanceolata da. Plantaginaceae familiakoa da. Gaztelaniaz hainbat modutan deitzen zaio: llantén lanceolado, cincovenas, llantén menor, llantén de hoja estrecha etab. Lacoizquetak bere hiztegian (1888) plantaina deitzen dio. Plantain guztiak landare belarkarak…


HUNTZA

Bere izen zientikoa Hedera helix da, Araliaceae familiakoa. Hiedra deitzen zaio gaztelaniaz. Landare zurkara, igokaria, hogeita hamar metro gora izan daiteke. Hosto iraunkorrak, berde ilunak, larrukarak, distiratsuak, morfologia desberdinetakoak: lorerik ez duten zurtoinen hostoak (zurtoin…


ZUME ZURIA

Izen botanikoa Salix alba L. da. Salicaceae familiakoa. Salix generoari euskaraz zumea eta sahatsa deitzen zaio. Manuel Larramendik idatzitako hiru hizkuntzako hiztegian (Diccionario trilingüe del castellano, vascuence y latín. Donostia. 1745) dio zumea hitzak zura…