OSASUNGINTZA

EZKIA

Ezkia, Tilia platyphyllos Scop. Tiliaceae. Tila, tilo, tilo de montaña, hierba tranquilizante ere deitzen zaio Nafarroan. Lacoizquetaren arabera (José María de Lacoizqueta. Diccionario de los nombres euskaros de las plantas. Imprenta Provincial. Iruña. 1888) ezkia,…

Gehiago irakurri...

ELIKADURA

Elikadurak garrantzi handia du osasuntsu eta ongi bizi izateko. Osasuntsu elikatzeak ongi sentitzen lagunduko digu, fisikoki, zein buruz, gorputzez, pisuz… Zenbait eritasunei aurre hartzeko ere baliogarria da: minbizia, loditasuna, diabetes, edo bihotzeko eritasunak besteak beste….


BIZKARREKO MINA

Maiz ikusten den gaixotasuna da. Biztanleriaren %80ak bizkarreko mina dauka bere bizitzan zehar. Gehienetan ez da larria eta bere kabuz desagertzen da. Bizkarreko mina daukatenen herena besterik ez, sendagilearengana doa. %85 kasuetan giharreko mina izaten…


GARRAISKA

Garraiska, Melissa officinalis L. Lamiaceae. Modu desberdinetan deitze zaio Nafarroan: melisa, menta, salvia eta beste. Jatorria Mediterraneoko arroan du. José María de Lacoizqueta-k idatzitako Diccionario de los nombres euskaros de las plantas liburuan (Iruña, Imprenta…


OEE: OSASUNA EUSKALDUNTZEKO ERAKUNDEA

Hona hemen OEE-ren webgunearen esteka eta bertan Elinberri-ri buruz jasotako berria: http://www.oeegunea.eus/ http://www.oeegunea.eus/berriak/ikusi/2017-11-16/elinberri-argibide-hiria


ANTSIETATEA

Gizakioi sentimendu hori ezaguna egiten zaigu, egunero erronka txikei edota bizitzaren egoera zailei aurre egin behar diegunean sortzen da. Sumatu dezakeguna izan daiteke… urduri jartzea, izerditzea, ezinegona bularrean edo urdailean, taupaden abiadura bizkortzea, arnasa hartzeko…


INTSUSA

Intsusa, Sambucus nigra L. (Adoxaceae), herri-medikuntzan oso landare ezaguna da. Flota deitzen zaio Nafarroako erdi aldean. Saúco, sabuko, sabuquera ere leku askotan. Nafarroako zenbait herritan, haurrek jolasean ibiltzeko, intsusarekin zerbatanak egiten zituzten, hau da, adar…


NAPARRATIK. NAPARRAKO ESKUARAREN EREMUA GEROAGO ETA TIPITZENAGO

“Ugaldeak gutika-gutika urbideko biurgune-bazterrak jaten oi dituen bezala, ala erdarak iretsi ditu eskuararen eremuak. Zelaiak, ibarrak eta mendiak oro estaliak dagozi erdaraz. Mendi-galdurrak eta oian zokoak eskuararen iges-leku bilakatu dira -Tazito erromatarraren lanak ezagutzen zituen?….


AKELARRE-ALKELARRE

Gure Herria (1922) “Toki izenen etorkiari buruz, euskaldun letradunak aspaldidanik ametsetan eta dostetan ari gara (…) Ene irizpide Akelarre itzak, akerraren usañik ez du. Una zertako. Zugarramurdiarrei entzunik nago, tokiari deitzen Alkelarre, unen urbil dagon…


ZER DA DOLUA?

Dolua hitza latinetik dator, Dolus hitzetik. Mundu osoko pertsona guztietan ematen den nahitaezko bizipena da. Uste duguna baina zentzu zabalagoa dauka, egoera anitz biltzen baititu, hala nola, Pertsona edota animalia baten heriotza Gaixotasuna edota atzeraezina…