OSASUNGINTZA

MILAZULOA

Izen botanikoa Hypericum perforatum da, Hypericaceae familiakoa. Herri-izen asko ditu. Euskaraz: milazuloa, San Juan belarra, ausiki belarra, Santio belarra, te beltza, epai belarra, etab. Gaztelaniaz: hipérico, corazoncillo, hipérico de Roncal, te, sanguinaria, corión, hipericón, hierba…



GOROSTIA

Gertuko mendietan ibiltzea gogoko duzuenok; pagadietan, hariztietan, pinudietan eta erkameztietan pasieran ibiltzen zaretenok, behin baino gehiagotan, ustekabean, sastraka artean nabarmentzen den zuhaixka eder batekin topo egin duzue. Delako zuhaixka gutxi-asko handia da, hosto berdeak, gainaldea…


PASMO BELARRA

Izen botanikoa Anagallis arvensis da. Primulaceae familiakoa. Landare honi pasmo belarra, amorru-belarra, izukeslea, gangrena-belarra, murajes, hierba para infecciones, mando-belarra eta abar deitzen zaio. Pasmo-belarra euskaraz. Oso izen egokia. Izan ere, gure aurrekoek landarea pasmo-ari aurre…


ALKOHOLA

ALKOHOLA DROGA BAT DA. NERBIO-SISTEMA ZENTRALAREN DEPRESOREA DA. Nafarroan edaten hasteko batazbesteko adina 14,7 urtekoa da. Gazteen %80ak 18 urte bete baino lehen, edan du. Arriskuzko kontsumoa: Gizonezkoetan, astean 28 ardo (100 ml) edo 28…


HORMA BELARRA

Horma belarra. Izen botanikoa Parietaria officinalis da, Urticaceae familiakoa. Landare honi parietaria, horma belarra, pareta belarra, gibel belarra, odolbelarra, rompepiedras, hierba para el hígado, hierba para orinar, hierba para las piedras del riñón eta abar…


ANTIBIOTIKOAK

Duela hainbat urte Europako Parlamentuan eta Europako beste batzordeetan antibiotikoak gehiegi erabiltzeagatik sortzen ari den arazoei eta sor litezkeenei buruz aztertzen aritu dira. Antibiotiko behar ez den gaixotasunetan edo/eta behar ez den antibiotiko mota erabiltzen…



AZERI BUZTANA

Azeri buztana, Equisetum arvense L. Equisetaceae. Equisetum hitz latina da eta zaldi-buztana esan nahi du: equus (zaldia) eta saeta, seta (ilea, zurda). Izan ere, zaldiaren buztanaren itxura du. Dirudienez, mendetan zehar aldatu ez den landare…


Hirugarren atala: EGUNGO EDOSKITZEAREN EGOERA

Lehenengo atalean adierazi den bezala, azken 100-140 urte hauetan esne-formulak garatzen eta hobetzen joan dira. Ondorioz, edozein arrazoi izanik ere, amak bularra ez ematea erabakitzea bazuen, haurraren osasuna inolaz ere arriskuan jarri gabe. Hala ere,…