Joseba Aurkenerena Barandiaran

UDABURUA EUSKAL GOGOETA ZAHARRETAN

Oso garai zaharretatik euskaldunok sua gurtu dugu eta sua erabili izan dugu solstizio eta ekinozioen inguruko jai erritualetan. Jondoni Joane edo San Joanen udako solstizioan sua da jaun eta jabe, garbitzaile eta berritzaile ber denboran….

Gehiago irakurri...

MADALENA JAUREGIBERRI ZIBOZEKO ANDEREA

Zuberoan eta Iparralde osoan XX. mendeko lehen erdialdean horren garrantzitsua izan zen emakume euskaltzale eta abertzalea Zuberoko Aloze herrian sortu zen 1884. urtean. Gurasoak Alexix Jauregiberri aloztarra eta Dorothée Erbin Zibozeko alaba izan ziren. Madalena…


XABIER MINA, ASKATASUNAREN ALDEKO HAIZEA

2019an Ziburun egin zuten Euskal Liburu eta Disko Azokan izan nintzen eta bertan ezagutu nuen Kepa Larrea bizkaitarra, bertan bere bi azken liburuak aurkezten ari zela. Biak Xabier Minari buruzkoak ziren: Mina edo libertatea! eta…


LARRUN AZPITIK

Joseba Aurkenerena Barandiaran Nire olerkietan bizitzaren gora-beherak, gizakion nahiak eta desirak, gure pasioak, Euskal Herri goxoa, ama-lurrarekiko atxikimendua, izadiaren ederra, eguzkia, ilargia eta izarrak, itsasoa, ibaiak eta errekak azaltzen dira… Horiek denak dira olerkigai, kantagai,…


LARRAINEKO PRINTZESA EUSKALTZALEA

Ainitzetan emaztekien bizitzak senar ospetsuek egindakoen itzalean baratzen dira, distirarik gabe, heien oroitzapena ere gure artetik erraz ezabatzen delarik. Horixe da emazteki larraintar honekin gertatu dena. Marie-Clémence Richard 1830eko azaroaren 28an sortu zen Xiberoko Larraine…


ATHARRATZE ETA ALOZE MASKARADAREN BIDEETAN

2020an Euskal Herrira iritsi zitzaigun koronabirus izurriteak gure bizimodua aldatu du arrunt, egonkortasun eza ekarri digu arlo guztietan, eta gure bizitza sozio-kulturala, gure bestak eta kaleko erritualak ere kaltetuak izan dira, Badira orduz geroztik ospatu…


ANIMALIAK EUSKAL IRAINETAN

Animaliak beti izan dira euskal iruditeriaren iturri, eta heien itxuran, izakeran eta ezaugarrietan oinarriturik, hamaika irain sortu dugu. Urdea, zakurra, zerria, astoa, sugea, txoria, apoa, putrea, otsoa… dira gehienbat erabiltzen ditugunak, baina katua, ahuntza, zizarea,…


UR GOIENA UR BARRENA, ABENDUKO AZKEN GAU LUZEAN

Ur goiena, ur barrena Urte Berri egun ona. Gure baratzean belar onarekin, hark botatzen du usai ona, goian-goian ilargia, erdi-erdian krabelina, Arantzazu, zer dakarzu?     Ur goiena, ur barrena Urte Berri egun ona. Erdi-erdian…


NEGUBURU, EGUBERRI ETA OLENTZERO

Aro zaharretan gure arbasoek urtea bi zatitan banatu zuten: uda eta negua. Hainbat ikerlariren ustez, lehenak badu zer ikusirik urarekin eta bigarrena Paleolito Aroan gurtzen zuten Egu izeneko jainkoarekin. Mari lurraren pertsonifikazioa den bezala, Egu…


PIERRE DUBEDAT, BAIONAKO KORTSARIO AUSARTA

Gauza jakina da Bizkaiko, Gipuzkoako eta Lapurdiko kostaldean itsasgintza izan dela luzaz jarduera nagusia. Bertako semeak arrantzaleak ziren, urrunera bakailaoaren eta balearen gibeletik joaten zirenak, eta baita piratak eta kortsarioak ere, gure itsasoetan barna zebiltzan…