HITZ SOLAS

“LAIBIDE” IZENEKO ZERGA (1427)

Aski ezaguna da 1427 urteko apeoa, Nafarroa osoan herriz herri egindakoa, baina harritzekoa LAIBIDE izeneko zerga oraindik inork aipatu ez izana, laia nola mitifikatua daukagun ikusita. Nik Basaburua txikiko herriotan bakarrik aztertu dut, baina, komeniko…


ATSOAK HOR JARRAITZEN DU

Uxue Alberdi Uxue Alberdiren ‘Atsoak hor jarraitzen du’ bertso-sorta, eta Mariasun Monzon-en artikulua: ‘Azkenetan den mundu baten kronikari’ , Unai Begiristainek eta Juan Luiz Zabalak itzulita. Bertso-sortak eta artikuluak Eulalia Abaituaren lana oinarri dute. Iturria:…


HARTZA LAPURDIKO IHAUTERIAN

Gauza jakina da euskal inote edo inautea zahar-zaharra dela, aurre-historiatik datorkigun erritual zaharra, hain zuzen. Neguko solstiziotik udaberriko ekinoziora doan denboraldi hotz, luze eta hitsa, negu osoa hartzen duen aldia. Neguan, gizaki zaharra ama-lurraren leize-zuloetan…


ANBOTOKO LOREA

             Istorio hau ez da pertsona garrantzitsu baten istorioa, ezta heroi batena ere. Pertsona arrunt baten istorio laburra da, bizitza bezain laburra, bizitza bezain gazi-gozoa. Pertsona soil batena, baina, sentimendu…


ILUNTASUNEKO XUXURLAK

Goizeko zazpi t’erdiak dira haize hotzak aurpegia lehen aldiz laztantzean nire gorputzak dar-dar egiten duenean. Eguzkia badator laino tartetik, baina kaleak hutsik egoteak ere hotza areagotzen dit bufanda atzean ezkutatzen naizen bitartean. Pausoa azkartzen dut ohiko…


BIHARAMUNA

Martxoak 8 zituen atzo. Emakume langilearen nazioarteko eguna ospatu genuen; planto eginez ospatu ere. Ehunka manifestazio gure kaleetan barrena, eta emakumeok protagonista, behingoz: etxekoandre, irakasle, ikasle,zerbitzari, garbitzaile, mediku, erizain, politikari, kirolari, idazle, zientzialari zein sukaldari….


HIZKUNTZAKERIA

Patxi Saez Beloki Gaur egun azpilanean, pipia egurrezko habean bezala, dabilen ideologia bat jarri nahi dut begi-bistan, hizkuntzakeriaren ideologia, Espainiako botere guneetan oso zabaldua dagoena. Pentsamolde hori ideia oker eta faltsu batean dago oinarrituta: gaztelania…


SEXUA IRAINTZEKO ERABILTZEN DUGUNEAN

Gure irainetan sexua ainitzetzan azaltzen da, batzuetan sexuaren aipamen hutsa egiteko, bestetan sexuarekin loturiko gorputz atal bat erabiltzen du zakarkeria edota ergelkeria adierazteko. Frangotan animaliekin nahasirik erabiltzen dugu, astoarekin eta zerriarekin, gehienbat. Zenbait lan tresna…


TXOKOLATEA / NIRE ARREBA…CHOCOLATE / MY SISTER

David Boulter Nire arreba eta Txokolatea pieza zoragarriak dira: narrazioetan zein musikan murgiltzen gara entzuleok. Lehenengoan idiofonoek, baxuak eta bateriek alai eramaten gaituzte; bigarrenean, ehundura psikodelikoak inguratzen gaitu; eta bi piezetan ahotsek –Staples eta Boulter jaunenak,…


EUSKAL INAUTEA ZUBEROAN ETA ITURENEN

Gure arbaso zaharrek, laborantzatik bizi zirenez gero, gogoeta sakona egin zuten urteaz, urtaroez, egunaren eta gauaren aldizkatzeaz, biziaren gurpilaz, eguzkiak urtean zehar egiten duen ibilbideaz, ilargiaren aldiez, egutegiaz, emankortasunaz, jainko eta jainkosa zaharrez… Eta horrela…